Τροφές και συναναστροφές..

Ανά τους αιώνες, οι γηραιοί ή οι σοφοί διάφορων φυλών φρόντισαν να συνδέσουν την τροφή με  την κοινωνική συναναστροφή. Ενθάρρυναν, μάλιστα, τη δημιουργία και τη διάδοση παραδόσεων που εκφράζουν τις θεραπευτικές δυνατότητες της τροφής που μοιράζεται με άλλους. Τόσο αρχέγονη και ισχυρή είναι η σχέση κοινωνικότητας και τροφής, ώστε κάποιες φυλές Ινδιάνων της Αμερικής θεωρούσαν ως μέλη της οικογένειάς τους εκτός από τον ήλιο, τη γη και τα άλλα στοιχεία της φύσης, και το καλαμπόκι, τα φασόλια και τον κολοκυθοπολτό, που τα ονόμαζαν «οι τρεις  αδελφές μας»,βασικά συστατικά της διατροφής τους.

 Στη χριστιανική Παράδοση κυριαρχεί το μοίρασμα της τροφής στο πλαίσιο της κοινωνίας: ο Μυστικός Δείπνος έγινε ο χώρος όπου ο Χριστός καλεί τους μαθητές του να φάνε μαζί για τελευταία φορά.  Έκτοτε, το μοίρασμα του άρτου και του οίνου τελείται κατά τη Θεία Ευχαριστία μεταξύ των πιστών που εκκλησιάζονται.  Το θείο μήνυμα αφορά τη συμμετοχή όλων των πιστών που μεταλαμβάνουν το «σώμα και το αίμα» του Χριστού, χωρίς διακρίσεις και ανισότητες, απέναντι στον ίδιο Πατέρα.

Οι μουσουλμάνοι θεωρούν άρρηκτη τη σχέση τροφής και κοινωνικής επαφής. Οι μυρωδιές κατά την παρασκευή του φαγητού πιστεύεται ότι θα προσελκύσουν γείτονες και περαστικούς: όλοι αυτοί, μοιραζόμενοι το φαγητό, θα δοξάσουν τον Αλλάχ. Με αυτόν τον τρόπο, κάθε γεύμα ενέχει στοιχεία θρησκευτικότητας και τελείται σε κλίμα αγάπης και αφοσίωσης.

Στο πλαίσιο της φιλοσοφίας Ζεν, η κατανάλωση της τροφής φέρνει τον άνθρωπο σε επαφή με το σύμπαν. Το ζητούμενο είναι ο άνθρωπος να εστιάσει σε αυτό που συμβαίνει στο παρόν.  Για να συμβεί αυτό, θα πρέπει να παραιτηθεί από το εγώ του. Η προσήλωση στην παρασκευή του φαγητού και στο γεύμα αποτελεί άσκηση αυτοπειθαρχίας, ταπεινοφροσύνης και εσωτερικής γαλήνης.

Η άρρηκτη σχέση τροφών και συναναστροφών δηλώνεται ποικιλοτρόπως με όχημα τη γλώσσα: η λέξη σύντροφος αποτελείται από τις λέξεις συν- και τροφός, από το ρήμα τρέφομαι, εννοεί αυτόν με τον οποίον μοιράζομαι τροφή. Η αντίστοιχη λέξη στα λατινικά, companion, συνδυάζεται από τις λέξεις cum- που σημαίνει με και -pan που σημαίνει ψωμί και εννοεί αυτόν με τον οποίον μοιράζομαι ψωμί. Και στις δύο περιπτώσεις υποδηλώνεται η αποδοχή αυτού με τον οποίον συμμετέχω στη λήψη τροφής.

Μέσω της μεταφοράς, τα γλωσσικά παραδείγματα που καταδεικνύουν τη σωματικοποίηση, την προσωποποίηση και την κοινωνικοποίηση της τροφής είναι πολλά: προς κάποιον – συνήθως μικρό παιδί – που μας φαίνεται όμορφος, λέμε «μου ’ρχεται να σε φάω», αλλά το ίδιο ρήμα έχει και τη σημασία του «θα σε νικήσω», «θα σε συντρίψω», όπως στο «πίσω και σας έφαγα» ή «τους φάγαμε λάχανο». Επιθετικότητα και ανταγωνιστικότητα εκφράζονται και με τις φράσεις «τον έκανα κιμά», «με τα κρεμμυδάκια». Στενή κοινωνική σχέση υποδηλώνεται στο «φάγαμε μαζί ψωμί κι αλάτι», ιδιαίτερη συμπάθεια στο «να τον πιεις στο ποτήρι» και αντιπάθεια στο «δεν τρώγεσαι με τίποτα». Η προτροπή να μην αφήνει κανείς λύπη στην καρδιά του μεταφέρεται ως «μη χαλάς τη ζαχαρένια σου».

Περιγράφουμε τον χαρακτήρα ενός ανθρώπου ως «γλυκό» ή «ξινό», «με ξινισμένα μούτρα», «νόστιμο» ή «άνοστο». Κάποιος μπορεί να είναι «μαλακός σαν βούτυρο» ή «σκληρό καρύδι».  Ο τύπος του ανθρώπου που «πάει παντού» αλλά κρατάει πάντα για τον εαυτό του δευτερεύοντα κοινωνικό ρόλο παρουσιάζεται ως «μαϊντανός».

Μια απογοητευτική σχέση είναι «πατάτα», «νερόβραστη», «χωρίς νοστιμιά», μια μπερδεμένη είναι «σαλάτα» και μια απολαυστική είναι «ζάχαρη». Η αποτυχία σε ερωτικό κάλεσμα αναφέρεται ως «έφαγα χυλόπιτα». Το έντονο ερωτικό ενδιαφέρον σε μια κοινωνική επαφή την κάνει «πιπεράτη», το ελλιπές «γλυκανάλατη», το ενδιαφέρον με ανάμεικτα συναισθήματα «γλυκόπικρη». Κάποιος που ψεύδεται χωρίς αναστολές έχει το ψέμα «καραμέλα» ή «ψωμοτύρι», ενώ το άδικο «δεν καταπίνεται». Οι κουβέντες χωρίς περιστροφές είναι «χωρίς σάλτσες» και οι ανούσιες «κολοκύθια» (ενίοτε και «με τη ρίγανη»). Τα ζευγάρια που βιώνουν αμοιβαίο ερωτικό συναίσθημα είναι «μες τα μέλια» και μετά τον γάμο οδεύουν στον «μήνα του μέλιτος». Η σχέση αμοιβαίας κατανόησης και συμπάθειας είναι «μέλι- γάλα», ενώ η σχέση με προστριβές «σκόρδο-κρεμμύδι». Εκτός από άρρηκτη, η σχέση τροφών και συναναστροφών φαίνεται να είναι και αμφίδρομη. Έρευνες έχουν δείξει ότι το να μοιράζεται κανείς φαγητό με άλλους έχει ως αποτέλεσμα τη διέγερση της όρεξης. Σε κλινικούς πληθυσμούς έχει παρατηρηθεί ότι η κατανάλωση φαγητού σε θετική κοινωνική ατμόσφαιρα βοηθάει στην καλύτερη πρόσληψη της τροφής. Αλλά και στον γενικότερο πληθυσμό έχει διαπιστωθεί ότι το ποσοστό τροφής που καταναλώνουμε, όταν βρεθούμε μαζί με άλλους, τείνει να είναι μεγαλύτερο απ’ ό,τι αν τρώγαμε μόνοι μας.

Ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον, ωστόσο, παρουσιάζουν έρευνες που δείχνουν ότι και η κατανάλωση επιβαρυντικών για την υγεία μας τροφών (όπως τα αυξημένα λιπαρά) είναι δυνατόν να προκαλέσει λιγότερα προβλήματα υγείας όταν τα γεύματά μας πραγματοποιούνται παρουσία φιλικών προσώπων. Τα γεύματα που δίνονται στο πλαίσιο κάποιου σταθερού υποστηρικτικού κοινωνικού συστήματος, όπως η οικογένειά μας ή οι φίλοι, φαίνεται να λειτουργούν και ως ασπίδα απέναντι στην ασθένεια.  Άλλα ερευνητικά στοιχεία έχουν δείξει ότι το να τρώμε συστηματικά μαζί με ανθρώπους που αγαπάμε και μας αγαπάνε αναπτυσσόμαστε καλύτερα σωματικά και συναισθηματικά, ακόμη και σε αντίξοες συνθήκες. Ένας ερευνητής στα μέσα του 20ού αιώνα μέτρησε την ανάπτυξη σε βάρος και ύψος παιδιών που μεγάλωναν σε ορφανοτροφείο, στα οποία προσφέρονταν ίσες ποσότητες ίδιων τροφών. Εκείνα των οποίων οι παιδαγωγοί ήταν πιο τρυφεροί και προσηνείς είχαν μεγαλύτερη ανάπτυξη από εκείνα των οποίων οι παιδαγωγοί ήταν σκληροί και αυστηροί και επέλεγαν την ώρα του φαγητού για να επιπλήξουν και να τιμωρήσουν τα παιδιά.

Γνωρίζουμε, επίσης, ότι οι διάφορες τροφές μπορούν να συντελέσουν στη διαμόρφωση θετικής διάθεσης. Πέρα από το βιοχημικό επίπεδο στο οποίο επιδρούν, επηρεάζοντας τηδιάθεση και τα εγκεφαλικά κέντρα ευχαρίστησης, φαίνεται πως οι τροφές μπορούν να παίξουν ιδιαίτερο ρόλο ακόμα και όταν δεν καταναλώνονται: σε συμπεριφοριστικές τεχνικές στηθεραπεία ζεύγους έχει συχνά «συνταγολογηθεί» η προσφορά μιας ζεστής σούπας από τη σύζυγο στον σύζυγο προς αντικατάσταση επίμονων ερωτήσεων και πίεσης για κουβέντα, ως ένδειξη αγάπης και φροντίδας. Σε πρόσφατες έρευνες στο Πανεπιστήμιο Yale διαπιστώθηκε ισχυρός σύνδεσμος μεταξύ ζεστών ροφημάτων και φιλικών συναισθημάτων: εθελοντές που κρατούσαν στα χέρια τους ένα φλιτζάνι με ζεστό ρόφημα είχαν την τάση να δίνουν θετικότερες απαντήσεις και να παρουσιάζονται φιλικότεροι.

Οι διαδικασίες της παρασκευής και προσφοράς τροφής συνδέονται στενά και με την αισθητική. Ανέκαθεν στην ιστορία του πολιτισμού, η προσφορά γεύματος πάντοτε ακολουθούσε και ακολουθεί κάποιο τελετουργικό που περιλαμβάνει στοιχεία ομορφιάς. Η αισθητική αφορά στην εμφάνιση του φαγητού, τα σερβίτσια και μαχαιροπίρουνα, τον στολισμό του τραπεζιού και του περιβάλλοντος χώρου. Ακόμα και οι κινήσεις και η εν γένει συμπεριφορά των ανθρώπων που σερβίρουν τους συνδαιτυμόνες είναι ως έναν βαθμό «χορογραφημένες» ώστε να αποπνέουν χάρη και λεπτότητα. Στον ιαπωνικό πολιτισμό, όπου η έκφραση «τα μάτια θα γευθούν το φαγητό πριν από το στόμα» αποτελεί βασική αξία, η διαδικασία του σερβιρίσματος είναι τέχνη. Στη γνωστή τελετή του τσαγιού διασταυρώνονται η αρχιτεκτονική, η κηπουρική, η κεραμική, η υφαντουργία, η καλλιγραφία και η μαγειρική, καθώς και μυστικιστικού τύπου τέχνες, όπως το άναμμα τηςφωτιάς και η γλυπτική με τις στάχτες που δημιουργούνται από το κάψιμο των ξύλων. Η παρουσίαση των εδεσμάτων γίνεται με μεγάλη προσοχή και λεπτότητα, προσδοκώντας στη δημιουργία μιας όμορφης και αρμονικής εικόνας .

Στην επιρροή του φαγητού στον εσωτερικό μας κόσμο έρχεται να προστεθεί και ο ερωτισμός. Η σύγχρονη βιβλιογραφία βρίθει καταλόγων με τροφές που διεγείρουν την ερωτική διάθεση. Η έρευνα δείχνει ότι αυτά τα είδη τροφών είναι πολλά και ποικίλα, και μάλλον, εν τέλει, οι περισσότερες τροφές θα μπορούσαν να θεωρηθούν και αφροδισιακές. Αν και οι ειδικοί τείνουν να συμφωνούν ότι οι υγιεινότερες τροφές είναι αυτές που βοηθούν και στην καλύτερη σεξουαλική δραστηριότητα, ίσως και εδώ ακόμα να υπάρχει χώρος για εξήγηση της σύνδεσης της τροφής με άλλες παραμέτρους. Ίσως είναι η σκηνοθεσία του ρομαντικού δείπνου που συντελεί στη διαμόρφωση της ανάλογης διάθεσης: η αρμονική τοποθέτηση όμορφων αντικειμένων στο τραπέζι, ο στολισμός με λουλούδια, ο χαμηλός φωτισμός, το άναμμα κεριών, η απαλή μουσική, οι αναπαυτικές για το σώμα θέσεις και, βεβαίως, τα εδέσματα που αφορούν όλες τις αισθήσεις, ετοιμασμένα και σερβιρισμένα με ιδιαίτερη φροντίδα. Ίσως μία ακόμη κρίσιμη παράμετρος να είναι η σύνδεση της αισθητικής με την καλλιέργεια εσωτερικής ηρεμίας: η ενσύνειδη απόλαυση του παροντικού βιώματος λαμβάνει χώρα σε ένα είδος διαλογισμού από κοινού με τον Άλλον, εστιάζοντας στο στρωμένο τραπέζι.

Τη συνάντηση της τροφής με τις ανάγκες της ανθρώπινης ψυχής την βρίσκουμε βαθιά ριζωμένη και στην αρχαιοελληνική μυθολογία. Σύμφωνα με έναν προσφιλή μύθο, στο τέλος της βίου οι θνητοί, οι μυημένοι στα μυστήρια των θεών, συγγενείς τους πλέον, αγνοί και από αγνή καταγωγή, θα κάθονται ανθοστεφανωμένοι στο τραπέζι των θεών. Και όπως λέει ο Πλάτωνας στην Πολιτεία: «Αυτοί θα περνούν τον καιρό τους παίρνοντας μέρος σε συμπόσια. Η ανταμοιβή για τον ενάρετο βίο τους είναι η αέναη γλυκιά μέθη».

Written by  δρ Μαργαρίτα-Αγγελική Σχινά, κλινική ψυχολόγος, καθηγήτρια University of Indianapolis, Athens Campus, margelasch@hotmail.com

Πηγή :  diatrofi.gr

 

 

Ας έχουμε εμπιστοσύνη σε ό,τι συμβαίνει..

Eιδικά τώρα σε αυτή την εποχή, με αυτές τις καταστάσεις, όλα συμβαίνουν για να ενισχύσουμε την πίστη μας. Τώρα που φαίνεται όλα να καταρρέουν, τώρα που φαίνεται πως οτιδήποτε παλιό, ό,τι σαθρό, ό,τι δεν εξυπηρετεί πια, φεύγει, τώρα είναι η ώρα να ενισχύσουμε την εμπιστοσύνη μας. Όχι εκείνη την εμπιστοσύνη που προκύπτει από την υλική ασφάλεια, ότι έχουμε ακόμα εργασία ή έχουμε ένα σπίτι να μείνουμε ή ότι δεν χρωστάμε στην τράπεζα, αλλά εκείνη την εμπιστοσύνη ότι το σύμπαν τα φέρνει όλα όπως πρέπει, όπως χρειάζεται να γίνουν και πάντα μα πάντα είναι για το καλό μας, για το ανώτερο καλό μας. Το σύμπαν πάντα μα πάντα φροντίζει τις ανάγκες μας, αλλά μην περιορίζουμε το μυαλό μας στις υλικές μας ανάγκες μόνο.

 

Όλα αυτά που σκεφτόμαστε, όλα αυτά που βαθιά μέσα μας επιθυμούμε, όλα αυτά που προάγουν την δική μας εξέλιξη, έρχονται σε μας. Οι καταστάσεις, τα γεγονότα έχουν αυτό το σκοπό, να διευκολύνουν την δική μας εξέλιξη.

Ναι θα μου πείτε πως μας φροντίζει το σύμπαν αν δεν έχουμε να πληρώσουμε το ενοίκιο του σπιτιού μας; Πως αυτό προάγει το ανώτερο καλό μας;

Θα μου πείτε ότι αν αυτό συμβαίνει πραγματικά, τότε είτε μπορεί να μην έχουμε αξιολογήσει σωστά τις προτεραιότητες μας ή μπορεί να χρειαστεί να αλλάξουμε σπίτι, να βρούμε ένα πιο οικονομικό γιατί αυτό θα μας βοηθήσει σε ένα άλλο κομμάτι της ζωής μας που τώρα δεν μπορούμε να αντιληφθούμε. Ή ακόμα μπορεί να σημαίνει να βρούμε ένα συγκάτοικο και να μοιραστούμε τα έξοδα, ή να πάμε σε κάποιο μέρος που θα μπορέσουν να μας φιλοξενήσουν. Όλα αυτά είναι οπτικές και πιθανά σενάρια και δυναμικά που θα χρειαστεί να υλοποιηθούν για να προχωρήσουμε στο έργο μας;  Μπορούμε να αναλογιστούμε τι ευλογίες φέρνει το κάθε σενάριο;

Ας έχουμε εμπιστοσύνη σε ό,τι συμβαίνει και μην κρίνουμε ό,τι έρχεται στο παρόν μας, γιατί δεν γνωρίζουμε πιο σκοπό εξυπηρετεί και πόσο καλύτερο είναι το μέλλον που μπορεί να ανοίγεται μπροστά μας. Ας μη μένουμε προσκολλημένοι σε μια κατάσταση μόνο και μόνο επειδή φοβόμαστε την αλλαγή. Ας μείνουμε ανοικτοί και να σκεφτούμε ότι όλα γίνονται για να απεγκλωβιστούμε από όλα αυτά που δεν μας αρέσουν και ενώ κάποια πράγματα τα έχουμε συνηθίσει, δεν μπορούμε να δούμε ειλικρινά ότι δεν μας αρέσουν και δεν μας εξυπηρετούν πια. Γιατί αν μας εξυπηρετούν δεν θα χρειάζονταν να τα αποχωριστούμε, ούτε θα χρειαστεί να μας εγκαταλείψουν.

 

Όλο το πόνο και την δυστυχία την δημιουργεί η προσκόλληση. Η προσκόλληση σε συνήθειες, καταστάσεις, συμπεριφορές, ανθρώπους, πράγματα. Όταν κάτι δείχνει ότι αλλάζει αμέσως μας ταρακουνάει και μας κλονίζει. Πανικοβαλλόμαστε και τρελαινόμαστε, λες και ήρθε το τέλος του κόσμου. Όμως αν ανοίξουμε λίγο το μυαλό μας και το δούμε από άλλη οπτική θα μπορέσουμε να ευχαριστηθούμε αυτή την αλλαγή και να ευλογήσουμε το καινούργιο που έρχεται και μας απελευθερώνει από το παλιό.

Ας έχουμε εμπιστοσύνη . Ότι πραγματικά χρειαζόμαστε δεν μας εγκαταλείπει. Αν κάτι μας εγκαταλείπει, εξυπηρέτησε και τελείωσε το έργο του, ας το χαιρετήσουμε και να καλωσορίσουμε το καινούργιο που έρχεται. Είναι σαν το νέο έτος, δεν κλαιμε και δεν που το παλιό έτος φεύγει, το αποχαιρετάμε και αναπολούμε τις όμορφες στιγμές που μας χάρισε. Μετά αρχίζουμε να ετοιμαζόμαστε για τον ερχομό του νέου έτους, βάζουμε τα καλά μας, επιλέγουμε τι θα κάνουμε εκείνη τη στιγμή, που θα είμαστε και με ποιους, μπαίνουμε στην διάθεση της χαράς και της γιορτής. Και την επόμενη ημέρα που το νέο έτος έχει έρθει, αρχίζουμε τις ευχές για το χρόνο που έχουμε μπροστά μας και συνεχίζουμε να χαιρόμαστε και να περιμένουμε με χαρά να δούμε τα δώρα που μας φέρνει.

Γιατί να μην κάνουμε έτσι για κάθε τι παλιό που φεύγει; Γιατί προσκολλόμαστε;

Ας έχουμε εμπιστοσύνη , η ζωή δεν είναι μια αρένα για να μας παιδεύει. Και αν έτσι το βλέπουμε απλά χρειάζεται να αλλάξουμε την οπτική μας. Αν έτσι την βλέπουμε είναι γιατί έχουμε υιοθετήσει αυτά τα γυαλιά για χρόνια και τώρα δυσκολευόμαστε να αλλάξουμε γυαλιά. Όμως ας προσπαθήσουμ γιατί με διαφορετικά γυαλιά θα δούμε τον κόσμο αλλιώς. Θα δούμε την ζωή αλλιώς και που ξέρουμε.. μπορεί να μας αρέσει. Μάλλον στο χέρι μας είναι ή μάλλον στο μυαλό μας είναι αν θα μας αρέσει τελικά ή όχι. Tουλάχιστον αξίζει να προσπαθήσουμε. Αν με την οπτική που έχουμε μέχρι τώρα για τη ζωή δεν είμαστε  ευχαριστημένοι, τότε τι έχουμε να χάσουμε άμα την αλλάξουμε;

Ή μήπως είναι εθιστική η μιζέρια μας;

Ας έχουμε εμπιστοσύνη σε ό,τι συμβαίνει. Τίποτα στην δημιουργία δεν είναι λάθος, λες ο θεός να έκανε λάθος μόνο με μας και να μας έκανε να υποφέρουμε; Και έστω ότι αυτό ισχύει και ο Θεός έκανε αυτή την εξαίρεση για εμάς και δεν έχουμε επιλογή να το αλλάξουμε αυτό. Έστω ότι ο Θεός έκανε εμάς να υποφέρουμε, και αφού αυτό δεν αλλάζει, δεν έχουμε να χάσουμε και τίποτα να προσπαθήσουμε να το δούμε αλλιώς. Αφού ο Θεός έχει κάνει αυτή την εξαίρεση για εμάς, μάλλον θα υπάρχουν και άλλες εξαιρέσεις στην τελειότητα της δημιουργίας Του. Μήπως τότε θα  μπορούσε μια από αυτές τις εξαιρέσεις να ήταν να μπορέσουμε να βιώσουμε τελικά την ευτυχία; Δεν έχουμε τίποτα να χάσουμε, ας δοκίμασουμε το και αυτό το σενάριο. Μην επιλέγουμε μόνο σενάρια για τον εαυτό μας που προάγουν την δυστυχία μας, μην επιλέγουμε μόνο σενάρια για τον εαυτό μας που διαιωνίζουν την μιζέρια μας. Αφού ισχυρίζεσαι πως δεν είσαι ευχαριστημένος από την ζωή σου, πάρτο αλλιώς.

Ας έχουμε εμπιστοσύνη σε ό,τι συμβαίνει.  Όλα εργάζονται αρμονικά για την δική μας εξέλιξη, είτε μπορούμε να το δούμε, είτε όχι. Είτε μπορεί να πιστεύεις το αντίθετο, είτε όχι. Μπορούμε απλά όμως να μην κρίνουμε ο,τιδήποτε συμβαίνει και απλά να το παρατηρούμε και να λειτουργούμε με τον καλύτερο τρόπο μέσα σε αυτό. Δεν υπάρχει καλό ή κακό και κανείς δεν θέλει να μας σαμποτάρει. Ας δούμε πως εμείς σαμποτάρουμε τον εαυτό μας με τις σκέψεις μας.

 Και να θυμόμαστε το εξής:

Η πραγματικότητα μας δημιουργείται από τις σκέψεις μας.

Ας αλλάξουμε τις σκέψεις μας και θα αλλάξει και η ζωή μας.

Είσαι αρκετά τολμηρός για να το προσπαθήσεις τουλάχιστον;

Copyright © Χρυσάνθη Ευαγγέλου, LightWorker.gr